Geenstijl

Haar Oekraïense collega is wél eerlijk over gift van kwart miljard

Het is spijtig dat niemand aan Nederlandse zijde Mychajlo Fedorov vorige week woensdag vroeg even een nieuw pak te gaan halen bij de Haagse Bijenkorf. Het draagt niet bij aan het draagvlak dat de Oekraïense minister van Defensie op de dag dat hij een half miljard Nederlands belastinggeld toegezegd krijgt, zich kleedt als de Oostblok uitsmijter van een ranzige discotheek. Wat ook niet helpt: minister van Defensie Dilan Yesilgöz (VVD) heeft over die bijdrage gelogen.

Fedorov vertrok dus niet met lege handen: Yesilgöz gaf hem een steunpakket ter waarde van 500 miljoen euro mee. De ene helft bestaat uit onder meer reguliere munitieleveringen, de andere helft uit 250 miljoen euro voor ‘drones’. Die worden gekocht bij de Nederlandse defensie-industrie, meldde Defensie.

Maar dat klopt niet: het gaat niet om drones maar om kruisraketten. Dat werd duidelijk omdat Fedorov dat een dag later letterlijk zei na een Brusselse bijeenkomst met onder meer zijn baas Volodymyr Zelensky en NAVO-chef Mark Rutte. De minister noemde tegenover de Oekraïense pers zelfs het aantal: 700 kruisraketten. Die - dat klopt wél - worden gebouwd door een Nederlands bedrijf.

Het Hengelose Destinus is de fabrikant van deze Ruta Block 2, een kruisvluchtwapen – zelf noemen ze het een _mid-layer extended-range cruise system_​ - met een bereik van ruim 700 kilometer dat 250 kilo aan explosieve lading kan meevoeren. Het is zeg maar een Twents neefje van de Amerikaanse Tomahawk die veel verder komt, een dubbele lading kan dragen maar ook vier keer zo duur is.

De Ruta Block 2 (aan de 3 wordt gewerkt) is een ideaal wapen voor Kiev in de strijd tegen de gestoorde Russische dictator Vladimir Poetin, mede omdat het doelen diep in Rusland kan bereiken. Daarnaast is het goede zaak dat dit kwart miljard bij het Nederlandse bedrijfsleven terechtkomt en niet in de zakken van een Oekraïense oligarch die er een gouden plee van koopt. Ook is de overeenkomst een lesje ondernemerschap voor het D66-smaldeel in het kabinet dat het liefst alles gratis weggeeft aan Oekraïne.

Het is dat NRC deze week publiceerde over de kruisrakettendeal en dat Nederland daarmee ‘beduidend verder gaat dan andere bondgenoten’, anders hadden we het niet geweten. Dat is des te opmerkelijker omdat de kabinetten zich tot nu toe op de borst sloegen over hun voorhoederol in de Russische Oekraïneoorlog: zo stond Den Haag vooraan in de tankcoalitie en speelt het een leidende rol in de F-16’s- en Patriots voor Kiev-dossiers. Nederland geeft zelfs miljarden meer aan Oekraïne dan grootmachten als Frankrijk, Italië en Spanje (ondertussen is er in eigen land geen geld voor wegen en bruggen in het noorden, loopt het stroomnet vast en blijven asielzoekers binnenstromen, maar dat terzijde).

Maar over de kruisraketten zwijgt Defensie. Het ministerie kan ‘om operationele veiligheidsredenen’ niet ingaan op de ‘exacte inhoud, aantallen en specificaties’ van leveringen aan Oekraïne, zegt het tegen de krant. Daar heeft Fedorov dus minder moeite mee. En Destinus plaatste zelfs foto’s van een bezoek van Yesilgöz en haar collega (ze namen trouwens de Chinook) aan de fabriek in Hengelo. Een Russische spion kan de was doen.

Vandaag heet een kruisraket dus een drone. Morgen een Nederlandse gevechtseenheid in Oekraïne een trainingsmissie in Oost-Europa. Als de regering vindt dat 700 kruisraketten aan Kiev leveren een juiste keuze is, moet zij dat hardop zeggen. Een democratie kan niet zonder draagvlak, en draagvlak begint bij eerlijkheid. Als de regering de eigen keuzes niet durft te verdedigen, tast dat onherroepelijk het toch al niet zo grote vertrouwen in het kabinet Jetten aan.

Bovendien strookt deze affaire niet met het beeld van de recht-voor-z'n-raap pitbullpolitica dat Yesilgöz zo graag van zichzelf neerzet. Wees geen bange Brekelmans, excellentie.