Geenstijl

Het wordt: niks

Binnen het nieuwe stikstofplan zijn er een paar knoppen verzonnen om aan te draaien: welke natuurgebieden we wel of niet gaan beschermen, de breedte van bufferstroken rond deze natuurgebieden en hoeveel koeien er op een hectare mogen staan. Aan geen van die knoppen wordt gedraaid in een mate die ons van het digitale stikstofslot haalt.

Bij het stikstofplan, wat twintig miljard gaat kosten, ontbreekt een doorrekening in welke natuurgebieden de kritische depositiewaarde gehaald gaat worden. We leven in een wereld waar je met gladde praatjes met miljarden mag smijten, zonder proactief je huiswerk te delen. Het model ligt er, deze maatregelen zijn in een dag doorgerekend.

Geen van deze plannen leidt tot een halvering van de veestapel of een totale ruiming van de veestapel. Er zit geen revolutionaire stelselwijziging in, er zit geen plan in om grip te krijgen op buitenlandse uitstoot, terwijl die soms al leidend of fataal is (PDF p6), zie tevens de satellietbeelden van ammoniak of van stikstofoxiden voor hun bijdrage.

Het ministerie van Financiën rekende begin 2023 reeds door dat als er helemaal geen Nederlandse landbouwuitstoot is en we 100% reductie doen, we nog steeds in 5% natuurgebieden de kritische depostiewaarde in het model overschrijden en vervolgens in bijna heel Nederland geen vergunningen mogen verlenen. Zie hun kaartjes (PDF p4).

Dankzij die oude berekeningen kan je de doelmatigheid van het nieuwste plan in enkele seconden inschatten zonder pc of papier. Dit plan stelt minder dan 100% reductie voor, veel minder zelfs, dus zullen we in natuurgebieden de kritische depostiewaarde niet halen, dus zullen we in ruim negentig procent van ons land niet mogen bouwen.

Het klinkt leuk, minder stikstofuitstoten lijkt altijd beter voor de natuur. Hier begrijpen politici de definitie van een kritische depostiewaarde niet. Stoot je ietsje minder uit, dan zal de natuur misschien langzaam herstellen, stoot je ietsje meer uit, dan zal de natuur langzaam veranderen. Op de lange termijn heb je weinig tot NIETS bereikt.

Het ministerie van Financiën heeft het stikstofplan van afgelopen week jaren geleden al doodverklaard. Het is een ondoelmatige besteding van geld, het kost miljarden om binnen de landbouw kapitaal en strategische voedselvoorziening te vernietigen, zonder dat we van het stikstofslot afgaan en zonder dat we op lange termijn de natuur redden.

Premier Jetten sprak deze week zijn angst al uit dat de rechter wellicht zijn plan zal afkeuren, Vollenbroek kondigde aan te zullen procederen en zo lang rechters primaire levensbehoeften, internationale verdragen rond wonen en andere belangen niet wegen tegenover stikstofregels, zullen ze dit plannetje ook weer naar de prullenbak verwijzen.

Helaas duurt de juridische procedures jaren, dus tegen de tijd dat er allerlei miljarden zijn opgestookt en het stikstofslot blijft, zal Jetten 2 of 3 een nieuw compromis zoeken, tientallen miljarden offeren aan deugen en de hete aardappel weer doorschuiven. Deze salamitactiek is een smerige onderhandelingsmethode zonder structurele oplossing.

Om van het stikstofslot af te komen is een systeemwijziging nodig. Startend met het besef dat de natuur leeft en verandert. De hittegolf van afgelopen week laat goed zien dat de natuur meer uitdagingen heeft dan alleen stikstof. Temperatuur, neerslag, nieuwe uitheemse soorten en zo verder. Gaan we onze natuur ook koelen en beregenen?

Binnen ons woningisolatieprogramma zitten dezelfde denkfouten. We isoleren de spouw alleen als er geen vleermuizen of marters inzitten. Dit geeft jaren vertraging, kost tienduizenden euro's, redt op de korte termijn een paar beschermde dieren, maar op de lange termijn verdwijnen deze leefomgevingen voor vleermuizen en marters alsnog.

Het is goedkoper en beter om de spouw te vullen, op korte termijn dieren te doden en ter compensatie habitatten aan andere gebouwen aan te brengen, alleen dan blijven deze soorten inclusief hun urbane biosfeer op de lange termijn behouden. We spelen op korte termijn onszelf net zoals met stikstof klem, zonder de lange termijn iets te presteren.

De hittegolf etaleerde dat salderen een boekhoudkundige verzinsel is, zonder onderliggende technische basis. 's Middags was er een overschot aan elektriciteit, 's avonds schoot de prijs naar € 1,2276 per kWh. Aanpassingen in consumptiemoment en investeringen in opslag blijven achter, dus mogen dure gascentrales bijspringen.

Californië waarschuwde al in 2008 voor deze duck-curve. Daar zijn forse stappen gezet om de vraag het duurzame aanbod te laten volgen. Door de elektrische auto, thuisaccu 's middags op te laden, de airco al vast te laten werken en de wasmachine te draaien en ’s avonds zo veel mogelijk vraag te voorkomen. Onze struisvogelpolitiek werkt niet.

Bij Schiphol wordt deze driekwart van de (stikstof)-uitstoot niet meegeteld, terwijl boeren worden aangeslagen via schattingen die hun uitstoot overstijgen. Boeren moeten hun biologische mest laten afvoeren, maar mogen direct erna wel kunstmest gemaakt van aardgas uitrijden, klein probleempje, dat aardgas is vandaag schaars en eindig.

Terwijl wij korter douchen, terrasverwarmers verbieden, zetten ze in Qatar airco's langs het terras om de gasten BUITEN af te koelen. Ursula vond der Leyen zette de airco uit voor lagere ambtenaren op de eerste tot en met zevende etage, haar voetvolk. Haar topambtenaren en haar eigen kantoor behielden de airco, verschil moet er zijn.

Terwijl wij bezig zijn met woningisolatie, energietransitie, netverzwaring van honderden miljarden worden op deze planeet oorlogen gevoerd en wereldoorlogen voorbereid. De club van Rome heeft de klok tijdig geluid, maar een halve eeuw later is het in deze rivierdelta het tijd om ons voor te bereiden op wateroverlast, zout en kou.

We moeten niet alleen het klimaat en de natuur redden, maar eerst onszelf.