Geenstijl

Peop raakt de ventilator

Nou, het is zo ver. Zoals eerder beschreven op dit blog had de Fed een dilemma op haar bord over hoe om te gaan met de stijgende inflatie. Wat toen nog theoretisch was, wordt nu in de praktijk uitgevoerd: de Fed heeft besloten sneller de rente te verhogen en QE af te bouwen. Maar dit heeft, zoals verwacht, tot heftige reacties geleid op de beurs. Blijft de Fed bij haar gekozen koers, of niet?

Het inflatieprobleem is vooral veroorzaakt door de problemen in de aanvoerlijnen. De lockups (het plotseling simultaan open gaan van de economie) hebben voor een plotselinge toename van de vraag en verstoppingen bij het aanbod gezorgd. Veelal daarom zijn de prijzen van goederen omhoog gegaan. 

Nu was het oude verhaal van de Fed dat deze inflatie maar tijdelijk is, want zodra de aanvoerlijnen weer op orde zijn, zullen de prijzen normaliseren. An sich begrijpelijk dus dat de Fed eerst niks wilde horen van monetair op de rem trappen; een renteverhoging lost immers de aanvoerlijnproblemen niet op. Maar waar inflatie eerst begint als een symptoom, kan het een eigen leven gaan leiden: het wordt zelf de oorzaak van meer inflatie. Eerst passen de prijzen zich aan de geregistreerde inflatie aan (no worries), maar als deze periode te lang duurt dan passen de prijzen zich aan de verwachte prijsstijgingen (sh*t hits the fan).

De Fed koos eieren voor haar geld en switchte van scenario 1 naar scenario 2 en besloot dus harder in te grijpen. En ja, dit gaat niet het aanbodprobleem oplossen, maar zal de economie zodanig afremmen dat de vraag flink wordt verlaagd/afgeremd en er zo weer een balans ontstaat tussen vraag en aanbod. Dit is dus de meest pijnlijke oplossing: de economie wordt in een nekklem gelegd om de inflatie te beteugelen.

Wall Street reageerde dan ook negatief over de verdere koersverandering van de Fed en vooral de groeiaandelen kregen het voor de kiezen.

Vraag is nu of de Fed de pijn aankan. Dit potje touwtrekken tussen de Fed en Wall Street heeft al vaker plaatsgevonden en uiteindelijk won Wall Street (krijg je als de economie veel te financialized is). De Fed spreekt dit nu tegen, zoals hieronder valt te lezen.

Ook putten sommige marktvorsers hoop uit het verleden door te kijken naar de vorige reacties van de beurs op de eerste renteverhogingen en die vallen alleszins mee. In 80% van de gevallen liet de beurs een positief resultaat zien.

Maar wellicht is het deze keer echt anders, want de reële rente is negatief en de inflatie ligt nu erg ver boven de 2%-doelstelling, zoals Holger hieronder opmerkt. Daarmee zijn de voornoemde beursreacties wellicht niet representatief.

Het lijkt er dus op dat er de komende tijd een game of chicken is tussen de Fed en de financiële markten. Hoe lang laat de Fed toe dat de koersen dalen? En ook hier is het verhaal niet simpel af te meten, want er zijn allerlei feedback loops en tresholds waarbij opeens de pleuris uit kan breken. Zoals we in 2008 hebben meegemaakt, hebben waardedalingen van financiële instrumenten zoals aandelen, obligaties en derivaten tot hevige dislocaties geleid in de financiële sector. De effecten van de faillissementen van Bear Stearns and Lehman werden in den beginne enorm onderschat, want door de verwevenheid van al deze instituties verspreidde dit probleem zich met een R-getal waar Omikron jaloers op kan zijn. Als je de boeken over die tijd naleest, dan wordt duidelijk dat de gevreesde systeemcrisis op het nippertje is afgewend.

Uiteindelijk heeft Wall Street dus de beste kaarten om deze wedstrijd te winnen, maar dit sluit niet uit dat de Fed te laat van koers verandert en dat de systeemcrisis iedereen een koppie kleiner maakt. Mocht de Fed op tijd opgeven, dan komt er een periode van hoge inflatie. Uiteindelijk leidt dit ook weer tot ellende (zie de Dalio cyclus), maar regenten prefereren twee keer pijn in de toekomst dan één keer pijn nu. 

Dus geniet zonder mate nu het nog kan.