We zijn bij liveblog 88, nummer 87 kunt u hier teruglezen

[Liveblog Lale Gül vs Dennis Schouten]

Goedemorgen. De wereldstatus: bijna vrede in het Midden-Oosten. Dit weekend gaan de onderhandelingen met Iran volgens Trump gewoon door. Dat zal dan achter de schermen zijn want CNN meldt op basis van Iraanse bronnen dat er pas maandag een officiële nieuwe ronde van gesprekken zal plaatsvinden in Islamabad, Pakistan. Die onderhandelingen lijken zich toe te spitsen op de vraag of Iran nou daadwerkelijk instemt met alle concessies die Trump eist. In een interview met CBS News zei Trump dat Iran dat eigenlijk al heeft gedaan: "President Trump said in a phone interview that Iran has "agreed to everything," and will work with the U.S. to remove its enriched uranium." En over het Iraanse verrijkte uranium: "Our people, together with the Iranians, are going to work together to go get it. And then we'll take it to the United States." Iran heeft, bij monde van onderhandelaar en parlementsvoorzitter Ghalibaf, ontkent hiermee te hebben ingestemd en spreekt van Trump en de 'zeven leugens'. Is ook niet handig dit toe te geven nog voordat een nieuwe ronde onderhandelingen begint. 

Trump zelf was gisteravond overigens druk met speechen en dansen in Arizona en sprak later aan boord van Air Force One nog met de pers. Waarin hij goeddeels herhaalde wat hij tegen CBS News zei, toch zei hij nu niet dat Iran 'overal' mee had ingestemd maar met 'veel' van de punten. Enfin, u bent bekend met het Trumpiaans. Ondertussen is de Straat van Hormuz sinds gisteren open, toch lijken veel schepen toch nog om te keren wanneer ze arriveren bij de Straat. De Amerikaanse maritieme blokkade is ook nog altijd actief en daarom zegt Ghalibaf dat schepen eerst toestemming van Iran nodig hebben om door de Straat te varen en volgens hem blijft de Straat ook niet open als de blokkade voortduurt. Nou, laat de onderhandelingen maar beginnen.

In dier voege gaan we snel weer live voor de weekendontwikkelingen.

Update 09:05 - Er lijken inmiddels wel wat meer schepen door de Straat van Hormuz te komen, ondanks dreigementen van Iran om 'm weer te sluiten. Is ook vooral een positionering zo voorafgaand aan de onderhandelingen.
Update 10:07 - Inmiddels zijn er "minstens 8" tankers door de Straat, maar 5 daarvan staan onder Amerikaanse sancties.
UPDATE 10:27 - WAAAAT. Iraans staatsmedium Fars meldt dat Iran de Straat van Hormuz weer dichtgooit omdat de Amerikaanse blokkade in stand blijft. Het duurt nog even voordat Trump wakker wordt, maar de euforie van gisteren zal snel verdwijnen als de Straat zoals Iraanse media claimen werkelijk weer dicht is.
Update 11:12 - Trump gisteravond in Arizona bij de Turning Point Action bijeenkomst: "America was not founded by weak and timid men who cowered in the face of evil or sat by as danger loomed and let our country go to hell."
Update 11:18 - De voorzitter van de veiligheidscommissie van het Iraanse parlement twittert: 'We waarschuwden u, maar u lette niet op! Geniet nu van de terugkeer naar de situatie in de Straat van Hormuz van voorheen.'
Update 12:10 - De sluiting van de Straat van Hormuz lijkt al direct vrij effectief daar we op de traffictracker kunnen zien dat er toch een hoop schepen rechtsomkeert maken.
Update 12:14 - Wie zegt dat vrouwen in Iran niks mogen? Een boerka-eskader, genaamd het Fati Commando' trekt door Teheran in een ROZE JEEP met een machinegun erop. Zolang ze maar pro-regime zijn en hun haren, lichaam en gezicht niet tonen natuurlijk!
Update 12:44 - Er zou een schip (mogelijk zelfs twee) onder vuur zijn genomen door Iraanse gevechtsbootjes in de Straat van Hormuz. Gaat vermoedelijk om een Indiase olietanker.
Update 12:52 - De Iraanse onderknuppel van Buitenlandse Zaken krijgt praatjes en zegt dat 'Trump te veel praat'.
Update 13:00 - Mojtaba Khamenei laat zich zien horen op Telegram: "IRAN'S NAVY IS READY TO INFLICT 'NEW BITTER DEFEATS' ON ENEMIES" Wat 'new bitter defeats' zijn vragen we aan het mismaakte gezicht van Mojtaba zelf.
Update 13:15 - De USS Gerald Ford heeft de Rode Zee bereikt met twee begeleidende torpedojagers.
Update 13:28 - Iraans staatsmedium Tasnim meldt dat Iran nog niet heeft ingestemd met een nieuwe ronde onderhandelingen omdat de eisen van de VS maar blijven komen. Ja dan liever weer de hele leiding weg laten bombarderen of zo?
Update 13:35 - Vreetgate: er zijn geruchten dat de Amerikanen op zee amper voedsel hebben, daarom deelt de US Navy maar een tweetje over VERS VOEDSEL.
Update 13:37 - CENTCOM deelt een prachtplaat van de USS Canberra die als poortwachter van de Straat van Hormuz fungeert in de Arabische Zee. 23 schepen hebben tot nu toe rechtsomkeert gemaakt op Amerikaans bevel.
Update 14:04 - Nog meer CENTCOM-beeld van de Amerikaanse militaire macht: AH-64 Apaches houden de boel boven de Straat van Hormuz in de gaten en zijn vooral 'zichtbaar aanwezig' ter ondersteuning van de vrije scheepvaart. Foto van gisteren.
Update 14:44 - Treurig bericht van de Macron die meldt dat er een Fransman gesneuveld is en drie andere Fransen gewond zijn geraakt bij een aanval op VN-troepen in Libanon. Macron geeft Hezbollah de schuld en schrijft: "Sergeant-majoor Florian Montorio van het 17e regiment genie-parachutisten van Montauban is vanmorgen gesneuveld in Zuid-Libanon tijdens een aanval tegen de UNIFIL. Drie van zijn wapenbroeders zijn gewond geraakt en geëvacueerd. Alles wijst erop dat de verantwoordelijkheid voor deze aanval bij de Hezbollah ligt."
Update 14:47 - Trump is inmiddels ook wakker en richt zijn Truth-pijlen (nog) niet op Iran maar op Spanje: "Has anybody looked at how badly the country of Spain is doing. Their financial numbers, despite contributing almost nothing to NATO and their military defense, are absolutely horrendous. Sad to watch!!!"
Update 14:59 - Barak Ravid van Axios schrijft dat er vanochtend al drie Iraanse aanvallen hebben plaatsgevonden op de commerciële scheepvaart volgens een Amerikaanse defensiebron.
Update 15:20 - India, dat nog steeds olie koopt van Iran, zal waarschijnlijk de Iraanse ambassadeur op het matje roepen na de beschietingen van Indiase schepen in de Straat van Hormuz.
Update 15:59 - Trump zegt over de onderhandelingen dat ze goed gaan en reageert voorts op de nieuwe sluiting van de Straat van Hormuz: "They can't blackmail us." Aan het einde van de dag zal er meer duidelijk worden.
Update 16:02 - Tegelijkertijd laat de Iraanse veiligheidsraad weten de Amerikaanse blokkade te zien als een schending van het staakt-het-vuren en derhalve de Straat niet te openen.
Update 16:53 - Reuters meldt dat Iran de volgende boodschap via de boordradio overbrengt aan schepen die de Straat van Hormuz door willen: "Attention all ships, ​regarding the failure ⁠of the U.S. government to fulfil its commitment in the negotiation, Iran declares the Strait of Hormuz completely ​closed again. No vessel of any type or nationality ​is allowed ⁠to pass through the Strait of Hormuz."
Update 17:17 - De Amerikanen bereiden zich op de achtergrond voor om de komende dagen Iraanse olietankers te enteren en en beslag te nemen, zo schrijft The Wall Street Journal.
Update 19:10 - CENTCOM wil nog maar even aangeven dat het de boel onder controle heeft en in de gaten houdt met een foto vanaf amfibisch transportschip de USS New Orleans.
Update 19:26 - Trump heeft volgens Barak Ravid een veiligheidsberaad gehouden en een Amerikaanse functionaris zou daarop hebben gezegd dat de 'oorlog de komende dagen hervat kan worden'.
Update 19:33 - CNN meldt dat Iran schepen die betalen voorrang geeft en door de Straat an Hormuz laat varen.
Update 20:25 - De IDF maakt bekend dat er een soldaat is gesneuveld in Libanon. Deze gozer.
Update 20:44 - De Iraanse onderhandelaar Ghalibaf zet nogal een grote mond op en zegt: "The Strait of Hormuz is under the control of the Islamic Republic of Iran. We responded decisively to the U.S. attempt at mine-clearing and considered it a violation of the ceasefire. The situation escalated close to confrontation, but the enemy backed down. If traffic is currently taking place in the Strait, it is because control of the Strait is in our hands. The Americans have announced a blockade in recent days—this is a reckless and ignorant decision. It is impossible for others to pass through the Strait while we cannot. If the U.S. does not lift the blockade, movement through the Strait of Hormuz will definitely be restricted." 
Update 21:10 - De Garde zegt de Straat van Hormuz te hebben gesloten vanwege de Amerikaanse blokkade (wisten we al) en dat elk schip dat de Straat nadert zal worden aangevallen, maar de totale blokkade begint pas vanavond.
Update 21:14 - Bij Trumps veiligheidsberaad waren overigens aanwezig: Vice President Vance, MinBuz Marco Rubio, MinDef Pete Hegseth, MinFin Scott Bessent, Chief of Staff Susie Wiles, speciaal gezant Steve Witkoff, CIA Director John Ratliffe en Joint Chiefs chairman Dan Caine.
Update 22:55 - Nog een mooie plaat van CENTCOM voor de fijnproever en evenalsmede om het af te leren: de USS Pickney.

Trumps vredesarmada ligt in de Iraanse branding, maar zoals de beste analisten zeggen: moeilijk te zeggen wat zijn volgende stap is

De meest recente uitlating vanuit het Witte Huis betreft deze tweet gisteren door het Amerikaanse MinBuz, met een citaat en video van de vredespresident: "We have ships heading to Iran right now, big ones … and we have talks going on with Iran. We’ll see how it all works out." Aanstaande vrijdag komen de Iraanse en Amerikaanse delegaties bijeen in Turkije voor onderhandelingen, en de hoofdinzet is uiteraard het Iraanse atoomwapenprogramma. Daarover lijken op dit moment twee dingen over te melden. 1) Iran zegt dat het "uitgesloten" is dat het verrijkt uranium uit het land zou laten verwijderen. Maar 2), en dat is nogal wat, lijkt het er aldus de New York Times op dat Iran bereid is het atoomwapenprogramma te pauzeren of zelfs beeïndigen: "The officials spoke on condition of anonymity because they were not authorized to speak to journalists. They included an Arab official, a regional official, a senior Iranian official and a former Iranian diplomat. (...) To calm the situation, the two officials said, Iran is willing to shut down or suspend its nuclear program, a major concession." En gij geloofde da!

Ander nieuws dan, dat erop zou wijzen dat Trump echt richting de onderhandelingstafel beweegt en geen trek heeft in militair ingrijpen. Axios schrijft: "A senior U.S. official said Trump "really does not want to do it." Back in June, the president had believed Iran's nuclear activities posed a "legitimate, imminent threat," the official said. "He does not feel that way here." Three of Trump's advisers all told Axios they think launching a military option now wouldn't be the right way to go. One of them said that skepticism holds for many in Trump's close orbit. Another said a strike right now would only undermine much of the president's agenda in the region and in the world.""

Maar, zo ging het vlak voor de 12-daagse Israëlische luchtcampagne boven Iran ook, en nadat Israël dit offensief op eigen gezag lanceerde, keurde Trump het pas goed toen het een succes begon te blijken. Pas richting de afloop beweerde hij dat hij altijd al op de hoogte was van het Israëlische plan, waarmee hij suggereerde dat zijn nadruk op diplomatie een afleidingsmanouvre was - al was deze bewering mogelijk slechts het beperken van gezichtsverlies.

Ondertussen blijven Iraanse """parlementariërs""" natuurlijk wel soldaatje spelen en "DOOD AAN AMERIKA" scanderen, dat neemt niemand ze af!

Update 19:39 - De Amerikaanse marine heeft een Iraanse drone neergeschoten die de USS Abraham Lincoln Carrier Strike Group te dicht naderde, en Iraanse speedboten benaderde een Amerikaanse olietanker. Beetje testen/pesten, maar nog geen dreigende escalatie.
Update 20:06 - Israël benaderukt opnieuw dat het helemaal niets ziet in een eventuele deal tussen Amerika en Iran. Noot: deze spanning tussen Amerika en Israël is nu identiek aan de spanning die voorafging aan Israëls 12-daagse luchtcampagne.

En we gaan weer een millimeter de goede kant op!

Terwijl Trump zijn vrede bij de zelfscankassa probeert af te rekenen is Rubio vast doorgelopen naar de Oekraïense caissière om de boel gezamenlijk toch wat sneller gedaan te krijgen. Volgens het Witte Huis is er samen met Oekraïners gewerkt aan aanpassingen in het vredesplan, dat eerder toch vooral het wensenlijstje van Poetin leek, zoals Rubio het achter de schermen ook genoemd zou hebben. Daarop mocht Rubio andermaal aan de slag om flink wat reparatiewerk te verrichten. Gelukkig voor de fans van de vrede sprak hij gisteravond plotseling van 'de meest productieve dag tot nu toe'. En daarmee lijkt te juiste richting in de onderhandelingen toch weer gevonden in Genève, net op het moment dat Europa een eigen vredesplan het licht deed zien met alleszins redelijke doch wel open deur-voorstellen. Reuters heeft het plan in handen: Zo zou Oekraïne bijvoorbeeld 200.000 militairen meer moeten behouden dan de 600.000 uit Trumps plan. En: de bezette gebieden zal Oekraïne niet met militair geweld proberen terug te krijgen maar met onderhandelingen en alle door Rusland ontvoerde burgers, waaronder kinderen, moeten onvoorwaardelijk terug. Nou, de onderhandelingen daarover gaan dus vrolijk (tussen de Russische aanvallen door) verder, Rubio hoopt er snel uit te zijn en het Europese plan zal wel subiet de prullenbak in worden gesmeten. De (mogelijk cruciale) week is begonnen.
Update - Volgens David van Weel bestaat er helemaal geen Europees tegenvoorstel: "Hier is veel ruis over. Natuurlijk is er nagedacht over de punten, maar er is door Europese landen niets op tafel gelegd." Trump heeft op zijn Truth Social ook gereageerd op de ontwikkelingen in de onderhandelingen: "Is it really possible that big progress is being made in Peace Talks between Russia and Ukraine??? Don’t believe it until you see it, but something good just may be happening. GOD BLESS AMERICA!"

Eens kijken wie er deze keer komt opdagen

Weet u nog van die belangrijke vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne in mei? Dat werd een kopje Turkse thee drinken in Turkije. Gezellig, maar niet wat was beoogd. Nu, juli, doet Zelensky de Russen een nieuw voorstel om te onderhandelen met andermaal als doel: een wapenstilstand en een langdurige vrede. Zelensky zegt in een videoboodschap 'op het niveau van leiders' te willen spreken over een einde aan de oorlog en voegt daar in zijn tweet aan toe: "Secretary of the NSDC proposed a new meeting with Russia next week. They must stop hiding from decisions. Ceasefire. Prisoner exchanges. Return of children. End to the killings. And a meeting at the level of leaders is needed to truly ensure a lasting peace. Ukraine is ready." Rusland lijkt ook ready nu Kremlin-woordvoerder Peskov heeft laten weten dat Poetin 'bereid is tot vredesbesprekingen'. MAAR, en hier komt het Russische addertje onder het gras, pas als Rusland zijn doelen heeft bereikt. Wat eigenlijk zoiets betekent als: niet bereid zijn. Voorts voegde Peskov op de Russische staatstelevisie toe: "President Poetin heeft herhaaldelijk zijn wens uitgesproken om de Oekraïense regeling zo snel mogelijk vreedzaam af te ronden". Nouja, de laatste keer liet Poetin het nog afweten toen er even sprake leek te zijn van een topontmoeting om de 'Oekraïense regeling' vreedzaam af te ronden. 

In Washington zat de vredespresident de afgelopen dagen met wat Epstein-probleempjes, maar hij zal nu hopen dat er wat schot in de zaak komt met dit nieuwe voorstel van Zelensky. Trump heeft best wel dringend, zeker daar zijn MAGA-achterban om absolute openheid in de Epstein-zaak vraagt, een succesje nodig. Die achterban stond vorige week maandag ook al op zijn achterste poten toen Daddy Trump, samen met zijn kontkusser Rutte, de levering van nieuwe wapens (betaald door de EU) aan Oekraïne aankondigde en Rusland dreigde met zware tarieven als er niet binnen 50 dagen een deal zou zijn. Die vredesdeal laat vooralsnog op zich wachten.

Ondertussen gaan in het Slavische Slachthuis de bombardementen van Rusland op Oekraïne gewoon door. Het stadje Shostka in de noordelijke regio Sumy zou in de nacht van vrijdag op zaterdag zwaar getroffen zijn door een Russische aanval. Ook andere steden liggen telkens onder vuur. Rest natuurlijk de vraag of Poetin deze keer daadwerkelijk tegenover Zelensky zal plaatsnemen. Het is goed mogelijk dat er weer een of andere Pipo de Clown en Mamaloe-delegatie wordt afgevaardigd. Twee dingen staan deze zondag toch vast: de oorlog duurt voort en deze meneer zal in ieder geval geen deel uitmaken van de delegatie, of welke toekomstige delegatie dan ook.

Jammer weer

Kent u die van die vredesonderhandelingen waarbij de hoofdpersonen allemaal niet kwamen opdagen? Die gaan nu dus DOOR zonder de hoofdpersonen. Nadat vanmorgen al bleek dat zowel Trump (AKA vredespresident) als Vladimir Poerin (AKA klein piemeltje) niet kwamen opdagen, zegt nu ook de Oekraïense president 'DE BALLEN maar ik stuur mijn diplomaten'. Vanmorgen gaf hij bij aankomst in Turkije al aan dat de Russische delegatie bestond uit 'plaatsvervangende rekwisieten' voor de man om wie het echt gaat en hij dus waarschijnlijk niet aan de onderhandelingstafel zou verschijnen. Toen volgden nog een paar uur gescheld over en weer, maar de knoop is nu doorgehakt. Er vindt in Istanboel dus wel een ontmoeting plaats tussen delegaties van Rusland en Oekraïne, maar niet met the big guns.

Er wordt gepraat

Niets zo dodelijk als een Russische wapenstilstand! Vanmiddag wist Russische MinBuz Lavrov al te melden dat Rusland en Oekraïne "close to agreeing on neutral status" waren. Lees: Oekraïne wordt geen NAVO-lid en wordt GENEUTRALISEERD tot een soort Zweden en Oostenrijk. Nou, dat riep de Oekraïense ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk op 14 februari al vóór de invasie, juist om de invasie te voorkomen. Maar hij slikte het twee uur later weer in, en kort daarna begon te invasie.

Zelensky noemt de nieuwe eisen "realistischer". De voorwaardelijke vrede komt verder mogelijk neer op:
- een complete terugtrekking van Rusland uit Oekraïne, al is de status van Donetsk and Luhansk onduidelijk. Het voelt erg onwaarschijnlijk dat Poetin z'n oorspronkelijke "erkenning" van die twee "onafhankelijke" deelstaatjes terug gaat draaien.
- Oekraïne behoudt z'n strijdmacht [AS IF die ergens heen ging], maar mag geen buitenlandse basissen huizen. Dat laatste deed het land al niet.
- De Russische taal krijgt een (betere) juridische status in Oekraïne, want daar was nogal wat om te doen.
- De eerder genoemde neutraliteit en dus geen NAVO-lidmaatschap, wat een ontbinding van de grondwetswijziging uit februari 2019 behelst. Daarin werd de wens tot EU- én NAVO-lidmaatschap immers officieel in de grondwet verankerd.

Klinkt allemaal niet onredelijk. Maar de vraag is natuurlijk of Poetin niet gewoon tijd aan het kopen is om z'n logistiek en moraal op orde te krijgen voor een tweede duw.

UPDATE - Woordvoerder Zelensky: "Briefly. FT published a draft, which represents the requesting position of the Russian side. Nothing more. The Ukrainian side has its own positions. The only thing we confirm at this stage is a ceasefire, withdrawal of Russian troops and security guarantees from a number of countries".

Het is toch niet normaal?

Geen Chinees of pizza gisteravond, bij de tangverlossing van het kabinet Rutte IV. Maar sukade (Schouten?), spruitjes (Segers?), witlof, (Hoekstra?), zalm (Koolmees?) en AARDBEIEN MET ROOM. Aardbeien, in december. Zomerkoninkjes, middenin de winter. Dan heb je weinig van het klimaat danwel duurzaamheid begrepen. Of de macht heeft je zo arrogant gemaakt dat je geen fu*k geeft om de seizoenen. Oké, het is mogelijk om in de wintermaanden aardbeien te kweken, maar met de huidige energieprijzen kosten die krengen 14 euro, per aardbei. Bovendien, zo lezen we bij de Volkskrant is het eigenlijk not done om in december aardbeien te consumeerderen. Kortom: het was Rob Jetten. Bah.

Hohoho Nederland. WACHT EVEN HOOR.

Nederland is met Irak aan het onderhandelen over de terugkeer van IS-vrouwen en hun kinderen. Ha, dachten wij eerst, mooi nieuws. Nederland geeft die Iraki's een paar grijpstuivers en dan kunnen zij de boel vervolgens regelen. Lekker outsourcen die handel. Maar nee. "Nederland wil afspraken maken om te voorkomen dat ze in Irak worden vervolgd." Pardon Nederland. De enige die afspraken hadden kunnen maken om te voorkomen dat ze in Irak worden vervolgd, zijn deze vrouwen zelf. Dat waren afspraken met een vijandig en bloeddorstig regime (en met luchtvaartmaatschappijen, vermoedelijk). Afspraken waarvan deze vrouwen nu de gevolgen ondervinden. En afspraken die ervoor zorgen dat Irak volkomen in zijn recht staat als het deze vrouwen wil vervolgen. Laat de Iraakse overheid zijn karwei afmaken. Ze zijn al thuis.