FOTO (ANP): Belle, Bessie en Betty rusten in de wei terwijl Bertha poept

De Natuur is terug, o zo terug, en het is meteen te zien en te ruiken want de bloemetjes bloeien ineens net wat vrolijker, het gras is toch weer wat groener, de heide slaapt eindelijk een keer zonder een stikstofdeken, de zandhagedis durft Zandvoort weer te bezoeken, het land ruikt frisser dan ooit en hee, kijk om je heen: overal grutto's. Is allemaal het bijzonder verblijdende gevolg van een dalende stikstofuitstoot. De hoeveelheid stikstof die bijvoorbeeld in koeienstront, bekend van Vollenbroek, of in kippenpis (nog uitzoeken of kippen kunnen plassen, red.) zit is van 449 miljoen kilo in 2024 naar 440 miljoen kilo in 2025 gedaald en dat maakt Johan Vollenbroek, die we desondanks nog niet kwijt zullen zijn, vast uitzinnig van vreugde. En wat we ook niet kwijtraken zijn de stikstofplannen van het kabinet, waar woensdag over wordt gedebatteerd in de Tweede Kamer. Wat we wél kwijt zijn en ook nooit meer terugkrijgen is die 9 miljoen kilo aan uitwerpselen van koeien, varkens en wat niet al. Hieronder daarom, als een soort laatste saluut aan de grote hoop, een indicatie van wat we aan schijt moeten missen (doorklikken op eigen risicio).

We draaien hier een volledige sector de nek om, maar weten niet wat buitenlands voedsel morgen kost

De oorlog in Oekraïne veroorzaakt inflatie, vooral voedsel en gas wordt duurder. Het laat zien hoe complex,  fragiel en overbelast de wereldmarkt is. Minima klagen over de prijzen van boodschappen, derdewereldlanden worden uit de markt geprijsd en hebben niet meer te eten. Poetin hongert die wereld uit, perst haar af, want voedsel is een wapen. Onze boeren zijn strategisch goud waard.

Wie de ontwikkeling van middeleeuwse kastelen bekijkt, ziet eerst torens waarin je tijdelijk kunt verschuilen, daarna forten met een binnenplaats waar je ook vee kunt redden en uiteindelijk een omheind stuk grond om ook akkers kwijt te kunnen. Eigen voedselproductie en toegang tot water waren schilden tegen jarenlange belegeringen. Zonder boeren worden we afhankelijk en chantabel.

Het kabinet droomt dat het uitkopen van boeren 32 miljard gaat kosten, maar dat zijn alleen de startkosten. De echte pijn zit in permanent minder inkomsten uit export en belasting, samen met meer uitgaven aan import van zaken die we niet meer produceren. We draaien hier een volledige sector de nek om, maar weten niet wat buitenlands voedsel morgen kost. _OF_ het te koop is.

Boeren werden gedwongen om te investeren in emissiearm bemesten, maar dat blijkt niet te werken. Boeren investeerden miljoenen in emissiearme stalsystemen, ze blijken ook niet te werken, en de boer raakt zijn natuurvergunning kwijt. Deze sector mist een betrouwbare overheid en rechtszekerheid, wij raken daardoor voedselzekerheid, banen en belastingafdrachten kwijt.